40% Thuế quan: Liệu cuộc chiến thương mại sẽ phá hủy nền kinh tế Trung Quốc và kinh tế Mỹ

Đó là một thực tế rõ ràng rằng Trung Quốc và Mỹ có nền kinh tế mạnh nhất thế giới – cả hai tạo ra khoảng 36% kinh tế thế giới. Khi Trung Quốc phát triển, theo logic, nó có một phần đóng góp lớn hơn cho nền kinh tế toàn cầu. Chính sách kinh tế của Trung Quốc phát triển với một mục đích duy nhất – để đạt được và vượt qua Mỹ. Họ muốn trở thành nền kinh tế lớn nhất mà không có sự cạnh tranh. Nền kinh tế Trung Quốc đang hướng tới thị trường, hướng tới dịch vụ và tiêu dùng. Là một quốc gia thương mại lớn nhất, Trung Quốc gây áp lực trong quan hệ với Hoa Kỳ với thặng dư xuất nhập khẩu. Mặc dù hiện tại chúng ta đang chứng kiến trận đấu khốc liệt giữa Mỹ và Trung Quốc (các nhà hoạch định chính sách của Bắc Kinh và Washington), nhưng hai nền kinh tế có mối quan hệ rất chặt chẽ. Hơn nữa, mối quan hệ song phương giữa hai nước là một yếu tố then chốt cho triển vọng toàn cầu.

Lịch sử giao dịch Mỹ-Trung Quốc

Nhưng chúng ta hãy nhìn vào lịch sử thông lệ trong những năm trước giữa hai đối thủ khổng lồ này. Ngoài ra, tại sao Trump muốn áp thuế 40% cho hàng nhập khẩu từ Trung Quốc. Ý tưởng của Mỹ về tăng thuế đối với hàng hoá Trung Quốc đến từ những bất cân xứng lớn trong cán cân thương mại giữa hai quốc gia này. Trung Quốc là nước xuất khẩu lớn nhất sang Mỹ trong một thập kỷ. Giữa năm 2007 và năm 2015 thặng dư thương mại giữa hai nước này tăng từ 29,8 tỷ USD lên 266 tỷ USD. Giá trị gia tăng sẽ tự động tăng lên bằng việc bán hàng hoá Trung Quốc ở Mỹ. Tất nhiên, Hoa Kỳ không thích điều này. Hơn nữa, họ cảm thấy bị đe dọa và bắt đầu áp dụng các biện pháp chống bán phá giá đối với Trung Quốc. Ý tưởng của họ là tạo ra đòn chí mạng cho xuất khẩu của Trung Quốc và làm chậm tỉ lệ tăng trưởng GDP của nước này.

Tình hình hiện tại

Theo số liệu thống kê, thâm hụt của Mỹ với Trung Quốc là 347 tỷ USD trong năm 2016 – nhập khẩu từ Trung Quốc vượt quá xuất khẩu của Mỹ sang Trung Quốc. Đó là lý do tại sao chính sách của Mỹ muốn tăng mức thuế suất hải quan. Thuế nhập khẩu của Mỹ từ Trung Quốc sẽ kiểm soát nhập khẩu, đặc biệt là hàng điện tử tiêu dùng, quần áo và máy móc. Trung Quốc sản xuất hàng tiêu dùng với mức giá thấp nhất do mức sống của họ và tỷ giá hối đoái. Đó là lý do tại sao các công ty Mỹ không thể cạnh tranh với chi phí thấp của Trung Quốc. Xuất khẩu của Trung Quốc ở Mỹ đã thực hiện chủ nghĩa bảo hộ thương mại và thuế cao, nhằm đưa việc làm trở lại Mỹ. Với mức thuế 40%, Trump hứa hẹn giảm thâm hụt thương mại với Trung Quốc và buộc Trung Quốc nâng giá tiền tệ của họ so với đồng USD. Ông cũng tuyên bố rằng Trung Quốc đánh giá thấp đồng tiền của họ là có mục đích.

Liệu chiến tranh thương mại có thể tránh khỏi và đàm phán sẽ đưa ra những động thái hướng tới thương mại và đầu tư xa hơn?

Tập Cận Bình không hề tỏ ra quan tâm đến chiến tranh thương mại mà nói rằng chiến tranh không có người chiến thắng! Nhưng giọng điệu của Trump không hề giảm đi – Ông cáo buộc Trung Quốc về những thực tiễn thương mại không lành mạnh. Nếu các cáo buộc tiếp tục, như một phản ứng, Trung Quốc sẽ áp thuế đối với hàng hoá của Mỹ (điều này đã xảy ra trong quá khứ). Những mức thuế này đặc biệt có thể ảnh hưởng đến ngành công nghiệp máy bay Mỹ, ngành công nghiệp ô tô và sản xuất đậu nành. Các chuyên gia nói rằng Trung Quốc chắc chắn sẽ trả đũa nếu Trump áp đặt các mức thuế. Nếu không, tình trạng này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế Mỹ.

Liệu Trung Quốc sẽ là kẻ thất bại trong cuộc chiến thương mại tiềm tàng này và mức thuế suất cao sẽ ảnh hưởng ðến thị trường ngoại hối như thế nào?

Dự trữ ngoại tệ của Trung Quốc đã tăng lên trong Tháng Hai khi áp lực lên đồng Nhân dân tệ dường như dịu lại. Thống kê cho thấy, cho đến thời điểm này, là những tháng suy giảm trong dự trữ ngoại hối của Trung Quốc. Họ phải bảo vệ sự mất giá của đồng Nhân dân tệ do dòng vốn chảy ra. Trong hai tháng cuối cùng, Bắc Kinh đã ban hành các biện pháp mới để hạn chế chi tiêu không hợp lý ở nước ngoài, đặc biệt là các đội bóng và hàng xa xỉ. Sự ổn định sẽ tác động tích cực đến các căng thẳng thương mại với chính quyền mới của Mỹ. Đây là mức tăng dự trữ đầu tiên kể từ Tháng 6 năm 2016. Đồng Đô la so với các đồng tiền khác tăng trong Tháng Hai, nhưng giá của các tài sản mà Trung Quốc đã đầu tư tăng lên! Tuy nhiên, sự gia tăng này không phản ánh vào dòng vốn đổ vào. Họ vẫn đang phải đối mặt với những hạn chế về vốn do lãi suất đồng Nhân dân tệ cao. Các quan chức của Ngân hàng Trung Quốc báo cáo rằng họ sẽ tuân theo khuôn khổ tỷ giá hối đoái đã được thiết lập để duy trì đồng tiền ổn định. Tuy nhiên, thắt chặt kiểm soát vốn để ngăn chặn dòng vốn chảy ra có thể làm nản lòng các dòng đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Những hậu quả của chiến tranh thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc

Kể từ khi Trump rút Mỹ ra khỏi hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương, hành động của ông sẽ tác động xấu đến Trung Quốc do sự không mặn mà với tự do thương mại. Trung Quốc phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu, đặc biệt là các mặt hàng hướng tới Mỹ. Tuy nhiên, không đủ lợi nhuận từ thương mại tự do sẽ làm gián đoạn thêm nền kinh tế suy yếu của họ. Một vị thế không khả thi như vậy làm tăng cơ hội cho bất ổn dân sự trong nước. Mặt khác, các hành động của Trump cho thấy sự không hài lòng với toàn cầu hóa. Tâm trạng không hài lòng có thể được cảm nhận trên khắp thế giới, nhưng với chiến thắng của Trump, nó cũng lan đến Mỹ. Cán cân thương mại tự do có lợi cho nền kinh tế Mỹ, nhưng lợi nhuận không phân bố đều. Ngoài ra, nó mang đến những thay đổi bất lợi cho cấu trúc xã hội Mỹ.

Nếu Trung Quốc không chấp nhận những thay đổi do Mỹ đưa ra, điều đó sẽ làm trầm trọng thêm mối quan hệ giữa hai nước. Thêm vào đó, nó thậm chí sẽ dẫn đến một cuộc chiến thương mại và tổn thất. Trung Quốc không thể cản trở việc tiếp cận sản xuất trong thời gian dài, trong khi Mỹ có thể đơn giản là quay trở lại với hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương nếu cần.

Mỹ cũng nên thích ứng với thương mại Trung-Mỹ để bảo vệ mối quan hệ kinh tế quan trọng với Trung Quốc và tránh chi phí đáng kể cho người tiêu dùng Mỹ. Ngoài ra, không có thay đổi trong thương mại toàn cầu công việc sản xuất sẽ quay trở lại Mỹ.

Kết luận

Lường trước các vấn đề này để thấy những thay đổi kinh tế và thể chế quốc tế là không thể tránh khỏi. Mỹ đã tin tưởng rằng thương mại quốc tế tự do chắc chắn chỉ mang lại lợi ích. Trung Quốc, mặt khác đã tin rằng thương mại toàn cầu sẽ mang lại sự thịnh vượng cho đất nước họ mà không có bất kỳ sự thay đổi nào trong hệ thống chính trị. Cả hai đều có những gì họ muốn, nhưng thương mại không tránh khỏi thay đổi chúng. Cả hai nước đều phải nhận thức đầy đủ những áp lực và đàm phán với một đức tin tốt để tránh thảm hoạ. Mặc dù nguy cơ dâng cao, họ phải cố gắng giải quyết một cách dung hòa xung đột để duy trì sự hợp tác tốt đẹp sau này. Nhưng nếu đàm phán thất bại, bất đồng sẽ đe doạ nghiêm trọng đến viễn cảnh tương lai và nhiều nước rất có thể sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng theo.